De 1-november maatregel; 5 stappen voor de overgang naar het nieuwe woonplaatsbeginsel

Woonplaatsbeginsel

Het einde van 2021 nadert en het nieuwe woonplaatsbeginsel zal spoedig in werking treden. De wijziging draagt bij aan verbeteringen binnen de jeugdzorg, waaronder minder uitvoeringslasten, snellere hulp van jeugdigen en meer ruimte en aandacht voor preventie. Wil je eerst even opfrissen wat de wijziging precies inhoudt? Lees dan hier de blogs van Annemiek en Meilin. Helaas gaat de invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel nog niet zo soepel als gehoopt. Het ministerie en de VNG voeren daarom nu de ‘1-november maatregel’ in. In deze blog lees je wat dit betekent voor gemeenten en zorgaanbieders

Het uitgangspunt van het nieuwe woonplaatsbeginsel is dat de gemeente waar de jeugdige stond ingeschreven, bij aanvang zorg verantwoordelijk wordt voor de financiering. Gemeenten hebben het afgelopen jaar hard gewerkt om de beoogde start in januari 2022 te kunnen halen. Helaas bleek het vinden van de nieuw verantwoordelijke gemeente, meer werk dan van tevoren was ingeschat. In bestuurlijk overleg van VWS en VNG is daarom tot de conclusie gekomen dat de ‘administratieve verhuizing’ van de overdragende gemeente naar de nieuw verantwoordelijke gemeente niet voor alle jeugdigen tijdig gaat lukken.  

De 1-november maatregel: waarom?

Het risico van deze ontwikkeling is dat voor sommige jeugdigen niet duidelijk is welke gemeente per 1 januari financieel verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Met als gevolg dat zorgaanbieders nog geen nieuw contract hebben om vanaf 1 januari de zorgverlening te continueren. Om te zorgen dat deze jeugdigen niet tussen wal en schip belanden, is de 1-november-maatregel in ingevoerd. Hieronder lees je wat deze maatregel precies inhoudt en wat de consequenties zijn voor jou als gemeente of zorgaanbieder.

Overdragende gemeente

De overdragende gemeente blijft financieel verantwoordelijk voor een jeugdige:

  • Wanneer de gegevens van de jeugdige nietvóór 1 november 2021 zijn aangeleverd aan de ontvangende gemeente, of;
  • De ontvangende gemeente vóór  1 november 2021 aannemelijk heeft gemaakt niet verantwoordelijk te zijn voor deze jeugdige.
  • Tot de overdracht naar de ontvangende gemeente volledig is afgerond.

Concreet betekent dit dat de overdragende gemeente:

  1. De zorgtoewijzing verlengt tot 1 juli 2022
  2. Zo snel mogelijk uitzoekt welke gemeente wel verantwoordelijk is
  3. De zorgaanbieder informeert
  4. De overdracht in gang zet en wacht op bericht van afronding. Let op: hier eindigt de verantwoordelijkheid voor de overdragende gemeente.  
  5. De facturen verrekent met de nieuw verantwoordelijke gemeente.

Ontvangende gemeente

De ontvangende gemeente wordt financieel verantwoordelijk voor een jeugdige wanneer:

  • De gegevens van de jeugdige wel vóór 1 november 2021 zijn aangeleverd, tenzij;
  • De ontvangende gemeente vóór  1 november 2021 zijn verantwoordelijkheid heeft afgewezen.

Concreet betekent dit dat de ontvangende gemeente:

  1. De jeugdige direct accepteert (zonder te controleren)
  2. Een contract afsluit met de zorgaanbieder vóór 31-12-2021. Bekijk hier de keuzehulp voor contracteringsopties.
  3. Een zorgtoewijzing stuurt met ingangsdatum 1-1-2022
  4. Uitzoekt of hij daadwerkelijk verantwoordelijk is en wanneer niet het geval; welke gemeente wel?
  5. De facturen verrekent met de daadwerkelijk verantwoordelijke gemeente.

Zorgaanbieders

Hoewel de gemeenten de verantwoordelijke partijen zijn, kun je als zorgaanbieder het proces van overdracht ondersteunen zodat deze goed en tijdig kan worden afgerond. Een goede overdracht zorgt voor een minimalisatie van de financiële risico’s en problemen met contracten voor zorgorganisaties.  

Een zorgaanbieder kan:

  1. Uitzoeken voor welke jeugdigen de toewijzing vóór 1 januari 2022 eindigt
  2. Uitzoeken voor welke jeugdigen de toewijzing in 2022 moet doorlopen
  3. Vaststellen of de huidige gemeente al een nieuw verantwoordelijke gemeente heeft doorgegeven en zo nee;
  4. Een Verzoek Om Wijziging (JW317) versturen naar de huidige gemeente wanneer punt 3 nog niet is voltooid

Lees ook de handreiking ‘Wat kunnen zorgaanbieders doen?’ van het ketenbureau i-sociaal domein voor meer informatie.

Financiële hulp

De implementatie van de 1-november-maatregel komt niet geheel zonder financiële risico’s voor zowel gemeenten als zorgaanbieders. Er zijn daarom twee regelingen die financiële compensatie kunnen bieden.

Ten eerste is een vangnetregeling opgesteld. Hierop kan jouw gemeente aanspraak maken als ze achteraf niet verantwoordelijk blijkt te zijn voor de jeugdige. In eerste instantie probeer je dit op te lossen met de daadwerkelijk verantwoordelijke gemeente. Wanneer blijkt dat deze onderlinge verrekening niet lukt, kun je als je gemeente aanspraak maken op deze vangnetregeling. In eerste instantie betaal je als gemeente zelf de totale kosten voor een jeugdhulptraject. Na het boekjaar kun je deze compenseren middels een formulier van het ministerie van VWS. Lees hier meer over de vangnetregeling.  

De implementatie van de 1-november-maatregel kan ook leiden tot vertraging bij betaling en tot liquiditeitsproblemen bij aanbieders. Daarom is een tijdelijke liquiditeitssteun in de vorm van een subsidieregeling beschikbaar gesteld voor jeugdzorgaanbieders: ‘Continuïteit cruciale jeugdzorg’. Let op: als zorgaanbieder betaal je deze subsidie binnen een jaar wel weer terug.

Meer weten over deze regelingen? Lees hier de informatieve brief. Houd daarnaast de website van de VNG en ketenbureau i-Sociaal Domein in de gaten voor meer informatie.

Nog vragen?

Het ketenbureau i-Sociaal Domein organiseert een aantal online inloopspreekuren. Gemeenten, zorgaanbieders, jeugdigen en familie kunnen hier terecht met hun vragen. Hier lees je wanneer deze plaatsvinden.

Heb je nog vragen over de 1-november maatregel of het nieuwe woonplaatsbeginsel? Neem vrijblijvend contact op met: Annemiek Hegen.

Deel deze post:

Meer blogs van Meggie